Ονομάζουμε  γήρανση{Senescence }, όταν  στρεσαρισμένα  κύτταρα δεν μπορούν πλέον να διαιρεθούν σε  νέα κύτταρα και θεωρείται παράγοντας για  ορισμένες ασθένειες.Επιστήμονες έχουν  ενδείξεις ότι σε νεότερη ηλικία, τα γηρασμένα (Senescence) κύτταρα εμφανίζονται γρήγορα μετά από μεγάλο τραυματισμό και είναι προστατευτικά.

Κατά τον  Raghavan Pillai Raju, βιοϊατρικό ερευνητή στο Τμήμα Φαρμακολογίας και Τοξικολογίας MCG {συγγραφέα της μελέτης} εάν τα κύτταρα μεταβούν αμέσως σε κατάσταση γήρανσης, μπορεί να βοηθήσουν στην πρόληψη  ανεπάρκειας οργάνων. Για μια σχετικά νέα κατηγορία φαρμάκων που στοχεύουν σε γηρασμένα κύτταρα για αποβολή,εργαστηριακές μελέτες  έχουν δείξει ότι μπορούν να αποτρέψουν ή να βελτιώσουν προβλήματα που σχετίζονται με την ηλικία, όπως αδυναμία, καταρράκτη και αγγειακή και καρδιακή δυσλειτουργία. Οι πρώτες δοκιμές σε ανθρώπους ανέφεραν  επιτυχία στη μείωση  εξέλιξης προβλημάτων όπως  διαβήτης και νεφρική  βλάβη .

Αλλά όταν οι νεότεροι αρουραίοι με αιμορραγικό σοκ δόθηκαν τα φάρμακα ως μέρος των υγρών που χρησιμοποιήθηκαν για ανάνηψη λίγο μετά την απώλεια αίματος, όλοι πέθαναν γρήγορα. Πειραματική πρόκληση οξείας γήρανσης μπορεί να είναι μια απαραίτητη διαδικασία στο αιμορραγικό σοκ, όπου ο θάνατος των γηρασμένων κυττάρων φαίνεται να επιδεινώνει τον τραυματισμό των ιστών από  απώλεια αίματος. Η  ταχεία μετάβαση σε γήρανση που συνέβη σε πληθυσμό ηπατικών κυττάρων ήταν μια προσπάθεια σταθεροποίησης μετά το τραύμα {πιθανώς παροδικό} είναι η πρώτη απόδειξη ότι η κυτταρική γήρανση μπορεί να αναπτυχθεί μέσα σε λίγες ώρες μετά τον τραυματισμό των ιστών μετα από  αιμορραγική βλάβη .

Η γήρανση{Senescence } των κυττάρων είναι γνωστό ότι προκαλείται από κυτταρικό στρες, όπως βλάβη στο DNA, ενεργοποίηση ογκογόνων, δυσλειτουργία των μιτοχονδρίων και οξειδωτικό στρες, μια συσσώρευση αντιδραστικών ειδών οξυγόνου που συμβάλλει σε ορισμένες ασθένειες {καρδιακές παθήσεις}. Στην πραγματικότητα, υπάρχει έ  μεταξύ σημαντικού τραυματισμού και γήρανσης, όπου η μιτοχονδριακή λειτουργία  μειώνεται και στα δύο.

Κατά την γήρανση τα κύτταρα  σταματούν σιγά σιγά  να διαιρούνται, εκφράζοντας  ορισμένους δείκτες {εκκρίνουν  κυτοκίνες} και αυτή η κατάσταση κυτταρικής διακοπής του πολλαπλασιασμού υπό πίεση είναι η γήρανση. Η γήρανση {Senescence }είναι μια σημαντική λειτουργία καθ ‘όλη τη διάρκεια της ζωής που ξεκινά κατά την ανάπτυξη , όταν λαμβάνονται ατελείωτες αποφάσεις σχετικά με το ποια κύτταρα πρέπει να διατηρήσουν ή  να εξαλειφθούν, ή τουλάχιστον να ηρεμήσουν  και αυτό συνεχίζεται καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής ως μέρος της καθημερινής κυτταρικής δραστηριότητας.

Αν και  η γήρανση είναι μια θανατική ποινή για τα κύτταρα, τα οποία αρχίζουν να εκκρίνουν παράγοντες (small acidsoluble proteins}SASPs)

έτσι ώστε το κύτταρο να μπορεί να επισημανθεί από τα ανοσοκύτταρα{ μακροφάγα} για καταστροφή, αλλά μπορεί όμως και  να κάνει τα κύτταρα λιγότερο ευάλωτα στον προγραμματισμένο κυτταρικό θάνατο ή απόπτωση . Η απόπτωση είναι αυτοκτονία έναντι ανθρωποκτονίας και η γήρανση φαίνεται να επιτρέπει στα κύτταρα να επιλέγουν μια κατάσταση χαμηλότερης λειτουργίας αντί του θανάτου. Διαπιστώθηκαν  επίσης αυξημένα επίπεδα  SASPs, ή σχετιζόμενους με γήρανση  δείκτες, όπως αυξητικούς παράγοντες και ένζυμα που διαλύουν πρωτεΐνες και πεπτίδια, που εκκρίνονται σε υψηλά επίπεδα από γηρασμένα κύτταρα. Τα SASPs μπορεί να είναι καλά και επιβλαβή, προκαλώντας προβλήματα όπως αντίσταση στην ινσουλίνη και φλεγμονή, αλλά επίσης βοηθούν στην επούλωση των πληγών και στην αναγέννηση των ιστών.

Η κυτταρική διαίρεση είναι σημαντική για την αντικατάσταση των κυττάρων με υψηλό κύκλο εργασιών σε περιοχές όπως  έντερο και  δέρμα, καθώς και για να καταστεί δυνατή η επούλωση των πληγών, αλλά ο ρυθμός επιβραδύνεται με την ηλικία.

Εκτός από το γεγονός ότι η γήρανση μπορεί να αποτρέψει τα κύτταρα από το γρήγορο διαχωρισμό  καρκινικών κυττάρων, θεωρείται ευρέως επιζήμια για την υγεία στη γήρανση. Οι επιστήμονες  διαπίστωσαν ότι η γήρανση δεν είναι πάντα  κακή και μπορεί να είναι καλή μετά από  τραυματισμό όπου  τα κύτταρα μπορούν ακόμη και να επουλωθούν σε αυτήν την κατάσταση.

ΠΗΓΗ: Medical College of Georgia { Aging Cell Σεπτ. 2020}